پروانه موقت نمایش، ناامنی سینما یا بازار‌گرمی جشنواره

به گزارش جام‌جم، داستان صدور پروانه نمایش دائم یا موقت سال گذشته و در سی‌امین جشنواره فیلم فجر برای اولین‌بار طرح شد و در آن زمان علیرضا سجادپور، مدیر وقت نظارت و ارزشیابی از صدور پروانه دائم نمایش برای فیلم‌های جشنواره خبر داد؛ اتفاقی که البته در جریان برپایی جشنواره رخ نداد و در نهایت شاهد اکرانی پریشان در یک سال اخیر بودیم.

اما صدور پروانه موقت برای تمامی فیلم‌های شرکت‌کننده در سی‌و‌یکمین جشنواره فیلم فجر، این سوال را در ذهن به‌وجود می‌آورد که آیا آثار پذیرفته شده در این جشنواره برای اکران عمومی نیازمند اصلاح است؟ آن هم در شرایطی که برخی از فیلم‌های پذیرفته شده اصلاحات لازم را اعمال کرده و باقی هم که شائبه مشکل‌دار بودن داشت، کلا به جشنواره راه پیدا نکرد یا این‌که مسئولان جشنواره با توجه به تجربه سال گذشته احتیاط را شرط عقل دانسته‌اند؟!

پوران درخشنده، کارگردان فیلم سینمایی «هیس! دخترها فریاد نمی‌زنند» که برای شرکت در جشنواره فیلم فجر اصلاحات سنگینی را پشت سر گذاشته است، درباره ارائه پروانه نمایش موقت به فیلم‌های شرکت‌کننده در این جشنواره به جام‌جم گفت: من معتقدم مردم باید همان فیلمی را که در جشنواره فیلم فجر به نمایش درمی‌آید در اکران عمومی ببینند و اصلاحات لازم باید از همان ابتدا اعمال شود.

او افزود: وقتی صاحبان فیلم‌ها با مسئولان برای اعمال اصلاحات به تفاهم و تعامل می‌رسند، باید پروانه نمایش دائم دریافت کنند و نباید این پروانه موقت باشد. این کارگردان قدیمی سینمای ایران خاطرنشان کرد: چنین شرایطی فیلمساز را دچار ناامنی می‌کند و مطمئن نیست که پس از جشنواره، فیلمش دستخوش ممیزی مجدد می‌شود یا خیر. در هر حال این حس خوبی نیست که یک فیلمساز منتظر صدور پروانه نمایش دائم فیلمش باشد.

درخشنده تاکید کرد: اگر از همان ابتدا همه چیز روشن باشد و هر مشکلی که وجود دارد مطرح شود تا فیلمساز درصدد رفع آن بربیاید و با اصلاحات کامل در جشنواره به نمایش در بیاید، با خیال راحت پروانه نمایش عمومی دریافت می‌کند.

اما علی غفاری، کارگردان فیلم سینمایی «استرداد» که با همین فیلم در جشنواره فجر امسال حضور دارد، نظرش متفاوت است: «صدور پروانه نمایش موقت برای فیلم‌های شرکت کننده در جشنواره مربوط به امسال نیست و چند سال است که این اتفاق می‌افتد. با توجه به این‌که فیلم‌ها برای نمایش در جشنواره با عجله آماده می‌شود، اداره نظارت و ارزشیابی فرصت کافی برای رصد آثار ندارد؛ به همین خاطر پروانه موقت صادر می‌شود.»

او در پاسخ به این‌که تا چه حد صدور پروانه موقت برای تمام فیلم‌های جشنواره را ناشی از حواشی اکران سال جاری می‌داند، گفت: به نظرم پروانه نمایش موقت برای دریافت بازخورد تماشاگر و فضای جشنواره‌ای نسبت به فیلم است و ربطی به ماجراهای اکران امسال ندارد.

غفاری تاکید کرد: فیلم سینمایی «استرداد» اصلاحیه‌ای نداشته، ولی برای ما هم پروانه نمایش موقت صادر شده است؛ قاعدتا اگر فیلمی قابلیت عرضه و نمایش داشته باشد، پروانه نمایش عمومی هم پس از جشنواره دریافت می‌کند.

او با بیان این‌که مسئولان سازمان سینمایی قطعا دلایل روشنی برای صدور پروانه موقت دارند، گفت: شاید یکی از دلایل صدور پروانه موقت، جذب تماشاگران به جشنواره باشد تا برای دیدن نسخه جشنواره‌ای فیلم‌ها اقدام کنند. در واقع این روند به گرمای جشنواره می‌افزاید و شور و اشتیاق برای دیدن فیلم‌ها را زیاد می‌کند.

صحبت‌های غفاری باعث شد تا برای شنیدن دلایل صدور پروانه موقت به سراغ جلیل عرفان منش، مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی برویم. او هم درباره دلایل صدور پروانه‌های موقت به فیلم‌های حاضر در جشنواره فیلم فجر به جام‌جم، این گونه توضیح داد: قاعده‌ای در سازمان سینمایی وجود دارد که طبق آن هر اثری که برای جشنواره فیلم فجر ارائه داده می‌شود، تنها مجوز ارائه و اکران در همین جشنواره را دریافت می‌کند.

او افزود: به دلیل تراکمی که در فصل جشنواره با آن روبه‌رو هستیم، پس از پایان برگزاری جشنواره اعضای شورای پروانه نمایش آثار را مورد بررسی قرار می‌دهند و درباره صدور پروانه نمایش عمومی و دائم آنها تصمیم خواهند گرفت. عرفان منش تاکید کرد: این نکته حائز اهمیت است که وقتی به یک اثر پروانه نمایش برای اکران داخلی داده می‌شود، به‌منزله مجوز حضور در جشنواره‌های خارجی نیست، مگر این‌که با اداره کل نظارت و ارزشیابی هماهنگی صورت بگیرد و مجوز و پروانه نمایش بین‌المللی کسب شود.

مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی در پاسخ به این‌که صدور پروانه نمایش موقت منجر به دوباره‌کاری شورای پروانه نمایش و هدر رفتن وقت و انرژی تهیه‌کنندگان می‌شود، گفت: تلاش ما این است که فیلم‌های حاضر در جشنواره فیلم فجر، بویژه فیلم‌هایی که مورد توجه قرار می‌گیرد و آثاری که مردم و اهالی سینما انتظار دارند به اکران عمومی در بیاید، با سهولت و سرعت بالاتری پروانه بگیرد. در واقع تدبیری اندیشیده شده که فرصت اکران برای فیلم‌ها از دست نرود.

عرفان منش همچنین در پاسخ به این پرسش که تا چه اندازه احتمال تکرار حواشی اکران سال جاری برای فیلم‌های حاضر در جشنواره سی و یکم فیلم فجر وجود دارد هم گفت: هیچ‌کدام از فیلم‌هایی که هم اکنون در بخش‌های مختلف جشنواره فجر حضور دارند، مشکل ممیزی ندارند.اگر هم مواردی برای اصلاح به فیلمسازان اعلام شده تا فیلم‌ها بتواند بهتر در جشنواره به‌نمایش درآید این اتفاق با تعامل، همدلی و همگرایی بوده است.

او افزود: من امیدوارم هیچ وقت حوادث اکران سال جاری تکرار نشود و به احتمال بسیار قوی این جنس حوادث در اکران92 وجود نخواهد داشت.

او همچنین درباره داشتن فیلم توقیفی در مجموع فیلم‌های جشنواره فیلم فجر و انتشار خبر توقیف فیلم سینمایی «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» ساخته روح الله حجازی گفت: توصیه می‌کنم رسانه‌ها به این شایعات بی‌اساس توجه نداشته باشند. من مفهوم این‌که «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» فیلم توقیفی است را نمی‌فهمم. این فیلم هنوز در شورای پروانه نمایش که بالاترین مرجع تصمیم گیری است به نمایش در نیامده است. چون همکاران ما در این شورا سرگرم دیدن آثاری بودند که به جشنواره راه پیدا کردند. این اثر هنوز توسط شورای پروانه نمایش رویت نشده است و خبرهای این‌چنینی کاملا بی‌اساس است.